Placidus ev sistemi: zamanın haritadaki izleri.

Placidus nedir?

Placidus, doğum haritasını yükselen, alçalan, MC ve IC açılarına bağlayan bir kadran ev sistemidir. Dört köşe sabittir; aralarındaki ev başlangıçları, ekliptik noktalarının günlük görünür hareketinde geçen zamanın bölünmesiyle bulunur. Bu yüzden her evin zodyakta kapladığı açı aynı olmak zorunda değildir. Bir haritada dar ve geniş evlerin birlikte görülmesi hesaplama hatası sayılmaz.

Gezegenin burcu, ev numarası ve diğer gezegenlerle açısı farklı bilgilerdir. Placidus yalnızca ev sınırlarını belirleme biçimini değiştirir. Haritadaki Güneş'in Koç'ta oluşu, Merkür'ün geri hareketi veya iki gezegen arasındaki kare açı, ev sistemini değiştirdiğinde yeniden oluşmaz; aynı astronomik konumlar yeni ev sınırları içinde okunur.

Tarihçe: 17. yüzyıldan günümüze

Adı, İtalyan din adamı ve astrolog Placido Titi'den gelir. Treccani'nin arşiv kaynaklarına dayanan biyografisi, eserinin bazı nüshalarının 1647'de basıldığını, tamamlanmış yayının ise 1650'de izin aldığını belirtir. Physiomathematica başlığı bu 1650 baskısıyla ilişkilidir. Dolayısıyla 1650 önemli bir yayın tarihidir; ev bölme fikrinin bütünüyle o yıl ortaya çıktığının kanıtı değildir.

Titi 1668'de öldü. Eserinin 1675'te yayımlanan ölüm sonrası baskısı, yöntemin aktarım tarihinin bir başka belgesidir. İsim, geliştirme ve yaygınlaşma tarihlerini birbirinden ayırmak gerekir: bir ev sisteminin bir kişiye atfedilmesi, kendisinden önceki astronomik düşünce ve hesap geleneklerinin bulunmadığı anlamına gelmez.

Bu bölümün kaynakları: Treccani · Placido Titi, historical biography and publications · Biblioteca Nazionale Centrale di Roma · Physiomathematica, circa 1650

Hesaplama mantığı: zaman yayları

Dünya'nın dönüşü nedeniyle ekliptik noktaları gün içinde ufka yükselir, meridyene ulaşır ve batar. Bir noktanın doğu ufkundan üst meridyene ulaşması ile alt meridyenden yeniden doğması arasında geçen süre, noktanın deklinasyonuna ve gözlem yerinin enlemine bağlıdır. Placidus bu yarım günlük ve yarım gecelik yayları üçlü oranlarla kullanır. Bu işlem, zodyak çemberini cetvelle on iki eşit dilime ayırmakla aynı değildir.

Pratik hesapta önce yerel yıldız zamanı, ekliptiğin eğikliği, enlem ve boylam kullanılarak ASC ve MC bulunur. Ara ev başlangıçları, zamanı ve ekliptik konumu birbirine bağlayan denklemlerin çözümüdür. Bu nedenle yalnızca yükselen ve MC derecelerini bilmek, Placidus'un tüm ara evlerini elle hesaplamak için yeterli değildir; konum ve gökyüzü yönelimi de gerekir.

Bu bölümün kaynakları: Swiss Ephemeris · House systems, sections 6.2 and 6.4

ASC, MC, IC ve alçalan

Standart Placidus haritasında 1. ev yükselenin tam derecesinde, 4. ev IC'de, 7. ev alçalandaki karşıt derecede ve 10. ev MC'de başlar. Karşılıklı ev başlangıçları 180° uzaktadır. MC, üst meridyenin ekliptikle kesişimidir; ekliptik üzerindeki her durumda en yüksek yükseklik noktasının basit bir adı olarak düşünülmemelidir.

Bu köşeler Porphyry'de de korunur. İki sistem arasında fark gördüğünde önce 2., 3., 5., 6., 8., 9., 11. ve 12. ev başlangıçlarına bak. Yükselen aynı kalırken ara ev çizgilerinin yer değiştirmesi, yöntem farkının beklenen sonucudur.

Tarihli İstanbul örneği ve 12 ev

Bu rehberin bütün derece tabloları tek bir örneğe aittir: 10 Nisan 2024, saat 15.00, İstanbul; Europe/Istanbul saat diliminde UTC+03.00, yani 12.00 UTC. Koordinatlar 41,0082° kuzey ve 28,9784° doğudur. Tropikal zodyak kullanılır. Bu, yöntemi öğretmek için seçilmiş bir hesap örneğidir; bir kişinin yaşam öyküsüne ilişkin çıkarım değildir.

Örnekte yükselen Aslan 27,08°, MC Boğa 20,62° civarındadır. 1. ev yaklaşık 22,64° genişken 4. ev yaklaşık 35,29° geniştir. Bu iki genişliği aynı haritada görmek, Placidus'un eşit açı yerine zaman ilişkilerini kullandığını somutlaştırır. Çizimdeki numaralar evleri, dış halka burçları gösterir.

Tablolar Swiss Ephemeris 2.10.03 ile oluşturulan bağımsız referans değerlerinden hazırlanmıştır. Gösterim iki ondalık dereceye yuvarlanır; örneğin 27,08° ifadesi 27°08′ anlamına gelmez. Ev üyeliği yuvarlanmamış boylam üzerinden belirlenir. Başka bir astronomi motoruyla çok küçük sayısal farklar görülebilir; böyle bir fark tek başına farklı bir ev yöntemi kullanıldığı anlamına gelmez.

Aynı gezegen, farklı ev: Güneş örneği

Güneş Koç 21,11° civarındadır. Placidus'ta 9. ev Koç 17,55° civarında başlar ve 10. ev Boğa 20,62° civarında açılır; Güneş bu aralıkta olduğundan 9. evdedir. Porphyry'nin 9. ev başlangıcı Koç 22,78° civarındadır; aynı Güneş bu çizgiyi henüz geçmediği için 8. evde kalır. Burç veya gezegen değişmez; onu çevreleyen sınır değişir.

Ay örneğinde de Boğa 15,08° konumu sabittir. Placidus'ta MC derecesinden önce olduğu için 9. evdedir; Tam burçta Boğa'nın tamamı 10. ev sayıldığı için 10. evdedir. Tabloya yalnızca ev numarasından bakmak yerine gezegenin derecesi ile iki komşu ev başlangıcını birlikte okumak farkın nedenini görünür kılar.

Araya sıkışan burçlar ve tekrarlanan ev burçları

Eşit olmayan evler, bazı haritalarda bir burcun tamamını iki ev başlangıcı arasında bırakabilir. Hiçbir ev o burçta başlamıyorsa buna araya sıkışan burç, yani interception denir. Başka bir yerde aynı burç iki ardışık ev başlangıcında görünebilir. Zodyakta hiçbir burç kaybolmaz: harita yine on iki burcu ve on iki evi içerir.

Öğretici bir örnek olarak bir evin 25° Balık'tan 5° Boğa'ya uzandığını düşün. Koç'un bütün 30 derecesi evin içindedir. Bu örnek, yukarıdaki İstanbul tablosunun bir satırı değildir; kavramı açıklayan ayrı bir geometrik varsayımdır. Interception bazı astrologlarca yorumlanır, fakat tek başına bir sorun, eksiklik veya kaçınılmaz kader göstergesi değildir.

Kutup bölgelerinde neden hesaplanamaz?

Yüksek enlemlerde bazı ekliptik noktaları her gün doğup batmaz. Placidus'un kullandığı günlük zaman yayları bu noktalarda standart biçimde tanımlanamaz. Coğrafi sınır yaklaşık 66,56° kuzey veya güneydir; tam değer ekliptiğin o tarihteki eğikliğiyle ilişkilidir. Starmora kutup dairesindeki ve ötesindeki konumlarda Placidus isteğini reddeder ve başka bir sistem seçmeni ister.

Örneğin yaklaşık 69,65° kuzeydeki Tromsø için Tam burç veya Eşit evler düşünülebilir. Bu seçim kendi yöntem adıyla gösterilmelidir. Placidus etiketi altında sessizce başka evlere geçmek, iki hesabı karşılaştırırken karışıklık yaratır. Ayrıca kutup bölgesindeki ASC geometrisi ve doğum saati duyarlılığı, alternatif sistemlerde de dikkatle ele alınır.

Doğum saati ve sınırdaki gezegenler

Saatteki birkaç dakikalık değişim ev çizgilerini oynatabilir. Bunun her yerde ve her zaman aynı dereceye karşılık geldiği söylenemez: enlem, mevsim ve yükselen burç etkilidir. Bir gezegen ev sınırına yakınsa, önce doğum saatinin kaynağını ve tarihsel saat dilimini kontrol et. Yaklaşık bir saatin saniyelerle yazılması bilgiyi daha güvenilir yapmaz.

Starmora'nın ev numarası, gezegenin ekliptik boylamının ev aralığına düşmesine dayanır; başlangıç derecesi yeni eve aittir. Bazı yorum ekolleri sınır yakınlığında bir sonraki evin temasını da tartışır. Bu yorum tercihi hesaplanan ev numarasını değiştirmenin gerekçesi olarak otomatik uygulanmaz.

Yerleşim nasıl yorumlanır?

9. evdeki Koç Güneş'i geleneksel sembolik dilde öğrenme, anlam arayışı, uzak çevreler ve görüş geliştirme alanlarında girişim gösterme temasıyla okuyabilirsin. Yararlı soru şudur: Yeni bir fikri denemek için hangi öğrenme ortamında harekete geçiyorum? Bu, herkesin aynı eğitim veya seyahat öyküsünü yaşayacağı iddiası değildir.

Yerleşimi Güneş'in diğer açılarından, 9. evin başlangıcındaki burçtan ve seçtiğin yöneticilik geleneğinden ayrı okuma. Bir sistemde 8., diğerinde 9. ev çıkması, iki yorumdan istediğini seçmek için zorunlu bir davet değildir. Önce hangi yöntemi kullandığını açık tut, sonra aynı soruları tutarlı biçimde gözlemle.

Astronomik hesap ve sembolik yorum ayrı katmanlardır. Bir ev başlangıcının doğru hesaplanması, o eve bağlanan kişilik veya gelecek yorumunu bilimsel olarak doğrulamaz. Bu rehberdeki yorum örnekleri geleneksel sembolleri anlamak ve kendi deneyimine sorular sormak içindir.

Diğer sistemlerle karşılaştırma

Tam burç evleri yükselen burcun 0° noktasından başlar; ASC derece olarak evin içinde kalabilir. Eşit evler yükselenin tam derecesinden başlayıp 30° ilerler. Porphyry, dört köşe arasındaki ekliptik açıları üçe böler. Placidus ise bu köşeleri koruyarak günlük zaman yaylarını kullanır. Geniş veya dar çizilmiş bir ev tek başına yöntemin hangisi olduğunu söylemez.

Karşılaştırma için doğum verisini, tropikal veya sideral zodyak seçimini, saat dilimini ve koordinatları sabitle. Sistem değiştiğinde gezegen burçları da değişiyorsa, yalnızca ev sistemi dışında bir ayar daha değişmiş olabilir. Starmora'da Placidus varsayılandır; varsayılan olması bütün yorum gelenekleri için üstünlüğünün kanıtı değildir.

Sık sorulan sorular ve kendi haritanda deneme

Placidus'ta tüm evler eşit olabilir mi? Bazı gökyüzü ve konum koşullarında genişlikler birbirine yaklaşabilir; yöntemi tanımlayan şey belirli bir görüntü değil hesap kuralıdır. Her Placidus haritasında interception olur mu? Hayır. Placidus kullanınca gezegen açıları değişir mi? Aynı an ve aynı astronomik ayarlar korunuyorsa boylam temelli gezegen açıları değişmez.

Kendi haritanda önce Placidus ile hesap yap, 12 ev başlangıcını ve sınır yakınındaki gezegenleri not et. Ardından aynı veriyi bir başka sistemle hesaplayıp yalnızca değişen ev numaralarını karşılaştır. Saati bilinmeyen bir doğumda kesin ev yerleşimleri iddia etme; hangi bilginin ölçülmüş, hangisinin varsayılmış olduğunu kayıtlarında ayır.